بيوشيمی بيگانه: بررسی حيات بيرون از کره‌ی خاکی

  اگر همواره مانند گذشته بينديشيد، همان چيزهايی را به‌ دست می‌آوريد که تا کنون به دست آورده‌ايد. فاينمن

بيوشيمی بيگانه

بيوشيمی بيگانه يا بيوشيمی ديگر (Alternative biochemistry) نوعی مفهوم فکری برای بررسی انواع زندگی موجودات فرازميني است که به صورت اساسی با زندگی بر روی زمين متفاوت است. در اين نوع حيات عنصری غير از کربن اساس سلول‌ها را تشکيل می‌دهد و نيز ماده حلال اصلی حيات مايعی غير از آب است. نظريه‌های حيات فرازمين بر پايه‌ی بيوشيمی بيگانه در داستان‌های علمی و تخيلی رايج هستند.

     ايزومريسم فضايی

ملکول‌های زيستی موجود در کره‌ی زمين، کايراليته ويژه‌ای دارند. برای مثال، همه‌ی قندها از نوع D و همه‌ي آمينواسيدها از نوع L هستند. ملکول‌های دارای کايراليته مخالف ويژگی‌های شيميايی مشابه با تصاوير آيينه‌ای خود دارند، بنابراين امکان وجود حيات با آن نوع از ملکول‌ها نيز وجود دارد.

    کربن يا سيليکون

از آنجا که هنوز شکلی از حيات که اتمی غير از کربن را به عنوان اتم اصلی در ساختار ملکول‌هايش بپذيرد يافت نشده است، گروهی از پژوهشگران راه «تعصب کربني» (Carbon chauvinism) را در پيش گرفته‌اند. مناسب‌ترين اتمی که به عنوان جايگزين کربن مطرح گرديده، سيليکون است که ويژگی‌هايی مشابه کربن  دارد و در گروه تناوبی مشابه جای می‌گيرد. همچنين فرضيه‌هايی درباره‌ی امکان جايگزينی فسفر و نيتروژن (P-N) به جای کربن پيشنهاد شده است.

    ساير مباحث

مباحث پيچيده‌ی بسياری درباره پيدايش حيات بر پايه‌ي آرسنيک، کلر و  فسفر مطرح شده است. همچنين درباره‌ی امکان فتوسنتز با نورهايی غير از سبز (مانند نور آبی يا پرتوهای گاما) بحث می‌شود. ملانين که در بيش‌تر موجودات برای مقابله با پرتوهای خورشيدی و نور فرابنفش کاربرد دارد، در برخی از قارچ‌ها برای به دام‌اندازي پرتو گاما با انرژی بيش‌تر از نور ديدنی به کار می‌رود. پيدايش حيات بر پايه‌ي حلال‌هايي مانند آمونياک و  هيدروژن فلورايد از ديگر مباحث مطرح شده است.

    براي آگاهی بيشتر 

  http://en.wikipedia.org/wiki/Alternative_biochemistry

  http://en.wikipedia.org/wiki/Carbon_chauvinism